ΕΙΣΑΓΩΓΗ
ΣΚΟΠΟΣ-ΣΤΟΧΟΣ
ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ
ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ
ΕΠΙΠΕΔΟ
ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ
Το εκπαιδευτικό υλικό εστιάζει στην ενίσχυση των γνώσεων, δεξιοτήτων και στάσεων για την υπεύθυνη και δεοντολογική χρήση των διαδικτυακών επικοινωνιών. Εξετάζει τους βασικούς κανόνες της ψηφιακής εθιμοτυπίας (Netiquette), καλύπτοντας θέματα όπως η ευγένεια, η μετριοπάθεια, η προστασία της ιδιωτικότητας, και η αποφυγή εχθρικών ή προσβλητικών συμπεριφορών. Παράλληλα, περιλαμβάνει κατευθυντήριες γραμμές για την ασφαλή χρήση μέσων κοινωνικής δικτύωσης, την πρόληψη του κυβερνοεκφοβισμού και τη διαχείριση εχθρικών συμπεριφορών στο διαδίκτυο. Στόχος είναι η διαμόρφωση υπεύθυνων χρηστών που σέβονται τους κανόνες της διαδικτυακής κοινότητας, ενισχύοντας την ασφάλεια, τη διαφάνεια και την αρμονική συνύπαρξη στον ψηφιακό κόσμο.
Ο σκοπός του εκπαιδευτικού υλικού είναι να καλλιεργήσει την υπεύθυνη, δεοντολογική και ασφαλή επικοινωνία στον ψηφιακό χώρο, προάγοντας την ευγένεια, τον σεβασμό και τη διαφάνεια στις διαδικτυακές συνομιλίες. Το υλικό στοχεύει στην ανάπτυξη γνώσεων γύρω από τους κανόνες της ψηφιακής εθιμοτυπίας και την αναγνώριση κινδύνων όπως ο διαδικτυακός εκφοβισμός και η παραπληροφόρηση, την ενίσχυση δεξιοτήτων για τη διαχείριση εχθρικών συμπεριφορών και την προστασία της ιδιωτικότητας, καθώς και την καλλιέργεια στάσεων υπευθυνότητας και συνεργασίας στις διαδικτυακές κοινότητες. Με στόχο τη διαμόρφωση ενημερωμένων και ευαισθητοποιημένων χρηστών, το υλικό ενδυναμώνει τη χρήση του διαδικτύου ως εργαλείου επικοινωνίας με ασφάλεια, διαφάνεια και σεβασμό προς τους άλλους.
Σκοπός του συγκεκριμένου επιπέδου είναι να ενισχύσει την κατανόηση των αρχών της ψηφιακής επικοινωνίας, της ασφάλειας και της ηθικής συμπεριφοράς στο διαδίκτυο, καλλιεργώντας υπεύθυνους και συνειδητοποιημένους ψηφιακούς πολίτες. Αρχικά, αναλύεται η σημασία και η χρήση των γραφικών συμβόλων στη διαδικτυακή επικοινωνία, με ιδιαίτερη έμφαση στον τρόπο με τον οποίο τα emojis επηρεάζουν την ανταλλαγή πληροφοριών και τη διαμόρφωση νοημάτων μεταξύ των χρηστών. Παράλληλα, επισημαίνεται ο ρόλος και η επίδραση των γραφικών συμβόλων στη σύγχρονη ψηφιακή επικοινωνία.
Στη συνέχεια, παρουσιάζονται βασικές έννοιες που σχετίζονται με την ασφαλή πλοήγηση στο διαδίκτυο και τη διαφύλαξη της εμπιστευτικότητας, καθώς και πρακτικοί τρόποι, τεχνικές και μέσα αυτοπροστασίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις απειλές που προκύπτουν από κακόβουλα και παραπλανητικά μηνύματα, με καταγραφή των ειδών τους, των προβλημάτων που μπορούν να προκαλέσουν στους χρήστες και των αποτελεσματικών τρόπων αντιμετώπισής τους.
Επιπλέον, το επίπεδο αυτό εξηγεί το πλαίσιο ύπαρξης και λειτουργίας μιας ανθρώπινης κοινωνίας και μεταφέρει τη συζήτηση στον ψηφιακό χώρο, παρουσιάζοντας τον κώδικα δεοντολογικής συμπεριφοράς στο διαδίκτυο (Netiquette). Αναλύονται οι βασικοί κανόνες του, συνοδευόμενοι από ενδεικτικά παραδείγματα και τρόπους υιοθέτησής τους στην καθημερινή διαδικτυακή δραστηριότητα. Τέλος, εξετάζονται οι εχθρικές, επιθετικές και υποτιμητικές συμπεριφορές που εκδηλώνονται στο διαδίκτυο, με έμφαση στον μισαλλόδοξο λόγο και τον κυβερνοεκφοβισμό, αναδεικνύοντας τις συνέπειές τους και υπογραμμίζοντας τη σημασία της υπεύθυνης άσκησης της ελευθερίας της έκφρασης στον ψηφιακό κόσμο.
Σκοπός του συγκεκριμένου επιπέδου είναι να αναδείξει κρίσιμες πτυχές της σύγχρονης ψηφιακής επικοινωνίας και ασφάλειας, ενισχύοντας τη γνώση και την υπεύθυνη στάση των χρηστών στο διαδικτυακό περιβάλλον. Αρχικά, παρουσιάζεται η επίδραση των emojis στη σύγχρονη επικοινωνία, εξετάζοντας αναλυτικά την ιστορία, την εξέλιξη και τη χρήση τους, καθώς και τους λόγους που τα καθιστούν ιδιαίτερα δημοφιλή. Παράλληλα, αναλύεται η συμβολή τους στην έκφραση συναισθημάτων και ιδεών, η πολιτιστική τους ποικιλομορφία και ο τρόπος με τον οποίο οι έννοιές τους μεταβάλλονται δυναμικά, ιδίως από τη νέα γενιά χρηστών.
Στη συνέχεια, περιγράφεται ο Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων (GDPR), η επίδρασή του στις διαδικτυακές συναλλαγές και στην προστασία του προσωπικού απορρήτου, καθώς και η φιλοσοφία των cookies και ο ρόλος τους στη διασφάλιση των σχετικών κανόνων. Παρουσιάζονται, επίσης, ενδεικτικοί τρόποι διαχείρισης και ρύθμισής τους από τους χρήστες. Επιπλέον, δίνεται έμφαση σε πρακτικές αντιμετώπισης απειλών που προέρχονται από κακόβουλα ή παραπλανητικά μηνύματα στο διαδίκτυο, με βασικές οδηγίες ρύθμισης λογισμικού σε υπολογιστές και φορητές συσκευές, καθώς και προτεινόμενες λύσεις για συγκεκριμένες περιπτώσεις.
Τέλος, το επίπεδο παρουσιάζει πρακτικά παραδείγματα ορθής συμπεριφοράς κατά τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και ενημερώνει για ζητήματα διαδικτυακής ασφάλειας και διαχείρισης επιβλαβών ή προσβλητικών συμπεριφορών. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται σε εργαλεία γονικού ελέγχου, τα οποία μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην προστασία των παιδιών από φαινόμενα διαδικτυακού εκφοβισμού, προάγοντας ένα ασφαλέστερο και πιο υγιές ψηφιακό περιβάλλον για όλους.
Σκοπός του συγκεκριμένου επιπέδου είναι να εμβαθύνει σε σύγχρονα ζητήματα ψηφιακής επικοινωνίας, ιδιωτικότητας, ασφάλειας και δεοντολογίας, ενισχύοντας την κριτική σκέψη και τις πρακτικές δεξιότητες των εκπαιδευόμενων. Αρχικά, διερευνάται η σημασία των emojis και οι τεχνικές σχεδίασής τους, με στόχο την κατανόηση της διαδικασίας δημιουργίας νέων συμβόλων, της τροποποίησης υπαρχόντων και της απόκτησης κωδικού Unicode για ένα νέο emoji.
Στη συνέχεια, αναλύεται η έννοια της ανωνυμίας και η σχέση της με την ιδιωτικότητα, ενώ παρουσιάζονται εργαλεία που μπορούν να εγκατασταθούν σε συσκευές για τη διασφάλιση της ανωνυμίας και της προστασίας των προσωπικών δεδομένων. Παράλληλα, επιχειρείται μια πιο ενδελεχής προσέγγιση στην προστασία από κακόβουλα και παραπλανητικά μηνύματα, με ανάλυση εννοιών που σχετίζονται με την ασφαλή μετάδοση δεδομένων στο διαδίκτυο και μελέτη της επίδρασης της τεχνητής νοημοσύνης τόσο από την πλευρά του επιτιθέμενου όσο και του αμυνόμενου. Εξετάζονται, επίσης, οι βασικοί τρόποι επίθεσης και οι αντίστοιχες πρακτικές προστασίας.
Επιπλέον, το επίπεδο εξετάζει τον Κώδικα Δεοντολογικής Συμπεριφοράς των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης, παρουσιάζοντας τους όρους και τις προϋποθέσεις που θέτουν στα μέλη τους. Τέλος, αναδεικνύονται τόσο οι θετικές πτυχές και οι ευκαιρίες που προσφέρει το διαδίκτυο όσο και οι πιθανοί κίνδυνοι που απορρέουν από τη χρήση του. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διαδικτυακή προσβολή της γενετήσιας αξιοπρέπειας, στο φαινόμενο του sexting και στις συνέπειές του, καθώς και στην πρακτική του trolling. Παράλληλα, εξετάζεται η σημασία των εργαλείων γονικού ελέγχου και ο τρόπος με τον οποίο μπορούν να υποστηρίξουν τους γονείς στην παρακολούθηση της διαδικτυακής δραστηριότητας των παιδιών τους και στη διασφάλιση της ασφάλειάς τους.
Οι συμμετέχοντες μετά το πέρας του προγράμματος θα είναι σε θέση να:
Στοιχεία Ακαδημαϊκού Υπευθύνου
Συγγραφέας του εκπαιδευτικού υλικού είναι ο Σαραντόπουλος Ιωάννης, καθηγητής Πληροφορικής στο 1ο ΓΕΛ Αγίας Παρασκευής Αττικής. Είναι κάτοχος του Μεταπτυχιακού Διπλώματος «Ηλεκτρονικής Αυτοματισμού» του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και του Μεταπτυχιακού Διπλώματος «Σπουδές στην Εκπαίδευση» του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου.
Στη διαμόρφωση του εκπαιδευτικού υλικού, συνέβαλαν, με επιστημονική καθοδήγηση και σχολιασμό κειμένων ο καθηγητής Αναστασιάδης Παναγιώτης που διαθέτει πολύχρονη διδακτική και ερευνητική εμπειρία σε θέματα καινοτομίας και επιχειρηματικότητας σε Πανεπιστήμια της Ελλάδας και του εξωτερικού και ο Διδάκτορας Π.Τ.Δ.Ε. Κωτσίδης Κωνσταντίνος, που, επίσης, διαθέτει πολύχρονη διδακτική και ερευνητική εμπειρία και υλοποιεί επιμορφωτικά προγράμματα σε συνεργασία με το ΕΔΙΒΕΑ του Πανεπιστημίου Κρήτης.
